ياران بازرگان

 

در همايش «دهمين سالگرد شادروان مهندس بازرگان» كه به همت «بنياد فرهنگى مهندس بازرگان» در حسينيه ارشاد برگزار شد، طيف وسيعى از صاحبنظران و تحليلگران سياسى و فرهنگى، دعوت شده بودند و مقالاتى ارائه دادند. شهيد زنده آقاى سعيد حجاريان نيز مقاله اى را با عنوان «بازرگان؛ مشروطه خواه تمام عيار» تهيه كرده بودند كه به علت كسالت نتوانستند شخصاً حضور پيدا كنند و از طرف ايشان خوانده شد و بعد هم در روزنامه شرق مورخ ۱/۱۱/۱۳۸۳ به چاپ رسيد. اين تحليل اگرچه با احترام به شخصيت بازرگان همراه بود اما داراى ضعف ها و ابهاماتى نيز مى باشد، كه نياز به نقد و بررسى دارد. متن کامل

عضو ارشد مجاهدین انقلاب در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه اگر دكتر معين تأييد صلاحيت شود و دکتر يزدي رد شود آيا انتخابات آزاد است؟نیز گفت:سئوال خوبي است. آزادي انتخابات نسبي است. بنابراين صريح بگويم انتخابات دوم خرداد، انتخابات صددرصد آزادي نبود. ما در انتخابات دو تا ملاك داريم، يك ملاك اين است كه عموم جامعه چگونه برداشت مي‌كنند چند درصد شركت مي‌كنند. ديگر اينكه چقدر امكان رقابت وجود دارد. انتخابات مطلوب از نظر ما، انتخابات 100% آزاد است.اما حرفمان اين نيست كه اگر نامزد ما را تأييد كردند انتخابات آزاد است و اگر رد كردند انتخابات ناآزاد است. اگر رد كردند خوب طبيعتاً ما اعتراض مي‌كنيم و انتخابات را نمايشي مي‌خوانيم در اين قسمت ترديد نداريم، به خصوص كه نظرسنجي ها نشان مي‌دهد كه يكي از دونفري كه در دور اول وارد مرحله‌ي دوم مي‌شود با دكتر معين است. معلوم است رد كردن اين شخص فرق مي‌كند با نامزدي كه اگر حقش هم ضايع مي‌شود، اما در نتيجه‌ي انتخابات مستقيماً تأثير نمي‌گذارد، در آينده‌ي سياسي كشور تأثير مي‌گذارد. ببينيد در 20 سال گذشته آزادترين انتخابات ما انتخابات مرحله دوم شوراها بود حتي يك نفر به خاطر داشتن گرايش هاي فكري يا سياسي در جامعه ما رد نشد از نامزهاي نهضت آزادي بگيريد تا گروههاي ملي مذهبي كه دو سه تا ليست جداگانه داشتند تا تيم هاي مختلف. بنابراين از جهت رقابت آزاد بود. اما اين رقابت حاصل انتخابات نسبتاً آزاد دوم خرداد بود، يعني ما حرفمان اين است كه اگر ما يا نيروهاي مثل ما به صورت نسبي در حكومت حاضر باشند روند حركتشان به سمت اين است كه انتخابات را آزادتر بكنند. نه اينكه بگويند ما در انتخابات باشيم و مرز آزادي ما باشيم يعني فقط صلاحيت ما را تأييد كنيد، بنابراين اگر انتخابات شوراها نبود شايد من نمي‌توانستم پاسخ خيلي روشني بدهم ما در انتخابات شوراها ثابت كرديم كه اينطور نيست كه ما فقط حاضر باشيم با مؤتلفه رقابت كنيم با هر نيروي سياسي حاضر به رقابت هستيم اتفاقاً برخي از دوستان پيشنهاد كردند كه ائتلاف كنيم كه ما به شدت مخالفت كرديم و علتش اين بود كه اگر الان در انتخابات شوراها صلاحيت شما را تأييد كنيم و بعد با شما ائتلاف كنيم خيلي‌ها فكر مي‌كنند به اين دليل ما مي‌خواهيم در شوراها باشيم و پستي بگيريم صلاحيت شما را تأييد كرده‌ايم و با شما ائتلاف كرديم و از طريق شما وارد حكومت شديم با اينكه ليست شما يا رأي ما را مي‌گيرد يا بخشي از آرايي كه به هر دليل اگر ما باشيم در صحنه حاضر نمي‌شوند و مثلاً اگر شما باشيد ممكن به صحنه بيايند، شما كه نمي‌توانيد آراي راست را بدست آوريد، با اينكه به ضرر ماست صلاحيت شما را تأييد مي‌كنيم و با شما ائتلاف هم نمي‌كنيم. براي اينكه با اين كار به جناح راست مي‌گوييم نگران نباش اگر اينها به صحنه بيايند رأي ما را مي‌گيرند. رأي شما را نمي‌گيرند، الان هم اگر بخواهيم دفاع كنيم مي‌گوييم دكتر يزدي اگر بيايد و صلاحيتش را تأييد كنيد بخشي از رأي ما را مي‌گيرد، يا بخشي از آرايي كه اگر دكتر يزدي نباشد رأي نمي‌دهند، كسي از راست به يزدي رأي نمي‌دهد. بنابراين به نفع جناح راست است كه هم صلاحيت دكتر يزدي را تأييد كند و هم صلاحيت دكتر معين وهم صلاحيت هر كسي را كه بخواهد در اين چارچوب جلو بيايد. اما در مرحله‌ي دوم اگر چنين اتفاقي بيفتد بستگي دارد رقبا چه كساني باشند ممكن است اگر آن طرف باشدهمه‌ي نيروها با هم ائتلاف كنند، ولي اگر در ميان خودشان باشد ممكن است ائتلاف نكنند و يا اگر دو نفري باشند كه خيلي با هم تفاوت نداشته باشند لزومي ندارند تمام نيروها باهم ائتلاف كنند.